Ten znak triady, który spotyka się na całym świecie, może mieć kilka znaczeń. Niektórzy widzą w nim symbol przeszłości, teraźniejszości i przyszłości otoczonych kręgiem Wieczności; inni rozumieją go jako religię, naukę i sztukę zamknięte w kole Kultury. Niezależnie od interpretacji sam znak ma wybitnie uniwersalny charakter.
Zawarty jest on w najstarszym indyjskim symbolu Czintamani, znaku szczęścia i znajduje się w Niebiańskiej Świątyni w Pekinie. Pojawia się w tybetańskim znaku Potrójnego Skarbu, na piersi Chrystusa na znanym obrazie Memlinga, u Madonny ze Strasburga, na tarczach krzyżowców i w herbie templariuszy. Widnieje na klingach słynnych kaukaskich szabel zwanych gurda.
Występuje jako symbol w wielu systemach filozoficznych. Widoczny jest na wizerunkach Geser-chana i Rigden-Dżapo. Zawierają go tamga Tamerlana i herb papieży. Pojawia się w dziełach dawnych malarzy hiszpańskich i Tycjana, na starożytnej ikonie św. Mikołaja w Bari oraz na ikonach św. Sergiusza i Trójcy Świętej.
Znajduje się w herbie Samarkandy, na etiopskich i koptyjskich zabytkach, na skałach w Mongolii, na tybetańskich pierścieniach, na ozdobach z Lahulu, Ladakhu i wszystkich krajów himalajskich, na celtyckich monetach i na ceramice z epoki neolitu. Uwidoczniony jest na sztandarach buddyjskich. Tym samym znakiem cechuje się też mongolskie rumaki.
Żaden inny symbol nie byłby bardziej odpowiedni do tego, by zgromadzić wszystkie ludy, niż właśnie ten. Nie jest on jedynie ozdobą, lecz znakiem kryjącym w sobie głębokie znaczenie.
Znak ten istnieje od niepamiętnych czasów, występuje na całym świecie i nie można go przyporządkować do żadnej pojedynczej religii bądź tradycji. Wyobraża on ewolucję świadomości we wszystkich jej różnorodnych fazach.
Jeśli idzie o ochronę skarbów światowego dziedzictwa, nie dałoby się znaleźć lepszego symbolu, albowiem jest on uniwersalny, pochodzi z zamierzchłej starożytności i niesie ze sobą znaczenie, które powinno wywołać oddźwięk w każdym sercu.
© Nicholas Roerich Museum, New York
Send comments and suggestions to webmaster@roerich.org
©1998 Intl. Center for Peace Through Culture Banner symbol ® Nicholas Roerich Museum